Son yıllarda çılgın projeleriyle adından sıkça söz ettiren Elon Musk, geçtiğimiz haftalarda insanlık tarihinin seyrini değiştirebilecek yeni buluşu Neuralink’i gerçekleştirdiği görkemli lansman ile tanıttı.

Neuralink, kimileri için pek çok alanda umut verici bir gelişme olarak görülse de, kimileri projenin gelmiş geçmiş en büyük siber güvenlik risklerini doğuracağını iddia ediyor. Bu yazımızda biz de her yönüyle, çılgın proje Neuralink’i sizin için ele alıyoruz.

Neuralink nedir?

Neuralink Corporation, Tesla Motors ve SpaceX gibi sınır zorlayan projelerin mucidi Elon Musk’ın 2017 yılında San Francisco’da implante edilebilir beyin-bilgisayar arayüzleri geliştirmek amacıyla kurduğu, kar amacı gütmeden faaliyetini sürdüren nöroteknoloji şirketidir.

100 kişinin çalıştığı San Fransisco merkezli şirket geçen günlerde 100 milyon doları Elon Musk’tan olmak üzere toplam 158 milyon dolarlık yatırım aldı.

Peki beyin-bilgisayar arayüzü ne anlama geliyor? Beyinde gerçekleşmesi istenen eylemlere ilişkin sinyalleri algılayıp analiz eden ve ileten bilgisayar tabanlı sistemlere beyin-bilgisayar arayüzü (Brain Computer Interface – BCI) ya da beyin-makine arayüzü deniyor.

Beyin-bilgisayar arayüzleri, beyin içerisine Link (çip) implantı ye da kafa derisine yerleştirilen elektrotlar aracılığı ile insan beynindeki sinyalleri alarak, yorumluyor ve komutları gerçekleştirerek; beynin internete bağlı her cihazı kontrol edebilecek bir güce kavuşmasına imkan veriyor. Daha basit anlatmak gerekirse, Neuralink düşüncelerin okunabilmesi gibi kulağa ütopik gelen bir durumu gerçeğe dönüştürüyor.

Aslında, insan beyninin dijital ortama aktarılması fikri yeni değil. Örneğin, 2017 senesinde kaybettiğimiz, konuşma engeli bulunan ünlü fizikçi Stephen Hawking’in bilgisayarını hatırlayın. Hawking, bilgisayarının konuşabilmesi için önce göz hareketleriyle yazı yazmak zorundaydı ancak Elon Musk’ın çalışması ile düşünülen konuşmalar, direkt olarak beyinden okunabilecek.

2019 ve 2020 seneleri arasında Link tasarımlarının kaydettiği gelişme

Beyne Nasıl Yerleştiriliyor?

Neuralink çipleri beyne direkt olarak yerleştirilen kablolardan ve kafatasına yerleştirilen bir çipten oluşuyor. Neuralink’in geliştirdiği bir ameliyat robotu sayesinde kablolar beynin içine yerleştirilecek.

Operasyon için herhangi bir anestezi yapılmaya gerek kalmadan kafatasının bir kısmı kesilerek kablolar yerleştiriliyor. Bu kablolar beyin nöronlarını algılamaya yarıyor. Neuralink ameliyat robotu sahip olduğu yapay zeka sayesinde beyni tarayarak damarların haritasını çıkartıyor ve kabloları damarların olmadığı yerlere yerleştiriyor. Bu sayede beyinde herhangi bir kanama ya da deformasyon önleniyor. Link 1 günden az sürede beyne yerleştirilebiliyor ve aynı gün hastaneden ayrılabilmek mümkün oluyor.

Neuralink’in asıl amacı nedir?

Neuralink’in ana misyonu, beyninde hasar olan insanlara yardım edebilmek. Devrim niteliğindeki projenin başkanı Max Hodak, projenin felçli insanlardan, Parkinsons’lu hastalara kadar pek çok kişiye umut olmayı hedeflediğinin belirtiyor. Bunun yanı sıra hafıza kaybı, işitme kaybı, körlük, depresyon ve insomnia (uykusuzluk) gibi hastalıklara da çare olacağını öne sürüyor.

Yatırımcı toplantısında konuşan Neuralink’in baş cerrahı Doktor Matthew MacDougall insanlar üzerinde deneylere başladıktan sonra ilk hedeflerinin felç ve omurilik felcini tedavi etmek olduğunu belirtiyor.

Stanford Üniversitesi nöroloji profesörü Sergey Stavisky şirketin etkileyici bir yol kat ettiğini ve tamamen beynin içine yerleştirilen bir sisteme geçmenin tarihte bir ilk olduğunu belirtiyor.

Proje hangi aşamada?

Beyin-bilgisayar arayüzü konusunda Facebook, Microsoft gibi şirketlerin devam eden çalışmaları olmasına rağmen, şu anlık yarışta Elon Musk’un lider olduğu bilinen bir gerçek.

Neuralink Corporation tarafından geliştirilen ve ABD Gıda ve İlaç İdaresi’nden “çığır açan cihaz” ünvanını almış olan çipin şu ana kadar sadece hayvanlar üzerinde test edildiği ve fareler üzerinde deneyler yapıldığı biliniyor. Lansman sırasında, Elon Musk Kaliforniya Üniversitesi ile beraber maymunlar üzerinde de çalışılmaya başlandığını açıklayarak, “Maymun, beyniyle bilgisayarı kontrol etmeyi başardı. Sadece bilginize” demeyi de ihmal etmedi.

Güvenliğimiz nasıl sağlanacak?

Neuralink ve benzeri beyin-bilgisayar arayüzlerinin, insanlık için sunabileceği muhteşem fırsatlarla birlikte; insan beyninin dijital ortama aktarılmasının siber güvenlik ve etik gibi konularda büyük riskler taşıdığı tartışılıyor.

Diğer bir deyişle, Neuralink vasıtasıyla beyinle bilgisayar arasında kurulan bağlantının ters yönde işlemesi ihtimali yani bilgisayardaki sinyallerin beyne hükmedebilmesi ihtimali insanlık için büyük bir tehdit olarak değerlendiriliyor. Şüphesiz ki, komple teorilerine açık bu çalışma için Elon Musk, “Bu cihazı takanlar bir anda insanların beynini ele geçirecek değil” şekilde bir açıklama yaparak; insanların komplo teorilerine değil, bilimsel bir gerçeğe odaklanmasını sağlama ihtiyacı duydu.

Diğer taraftan, yapay zekanın yanlış yönlendirilmesi durumunda insanlığın başına epeyce sorun açabileceğine dikkat çeken Elon Musk’ın; Neuralink projesini, insanlarla bilgisayarları eşitlemek amacıyla hayata geçirdiğini düşünenler de bir hayli fazla.

Elon Musk bu yılın sonuna kadar insanlar üzerinde deney yapılabilmesi için ABD otoritelerinden gerekli izinlerin alınacağını söylüyor.

Neuralink lansmanını detaylı izleyin: